Lỗi goaltending và cản bóng trong rổ: khi nào không được chạm bóng?

Điểm chính

1. Không phải mọi pha chặn bóng gần vành đều là goaltending.
2. Hướng bay và khả năng bóng vào rổ ảnh hưởng đến phán quyết.
3. Sau khi bóng chạm vành, một số hành vi can thiệp vào bóng hoặc rổ vẫn bị cấm.
4. Quy tắc có điều kiện riêng với quả ném phạt.
5. Trọng tài xét tiếp xúc thực tế chứ không chỉ vị trí bàn tay gần bóng.

Một cú ném có thể đi lên, đạt đỉnh rồi rơi xuống phía vành rổ. Nếu hậu vệ chạm bóng vào thời điểm luật bảo vệ quỹ đạo này, pha chặn có thể thành goaltending dù bóng chưa chạm vành. Nhưng hậu vệ vẫn có thể tranh bóng hợp lệ khi cú ném còn đi lên và các điều kiện khác được đáp ứng. Góc quay truyền hình đôi khi làm khó việc nhận biết thời điểm.

Chạm bảng không tự động kết thúc mọi giới hạn. Nếu bóng sau đó đang rơi xuống và vẫn có khả năng vào rổ, người phòng thủ không thể dùng bảng như cách để chạm cú ném mà luật đang bảo vệ. Hãy theo dõi quỹ đạo sau khi bóng chạm bảng thay vì cho rằng bóng đã trở thành bóng tự do.

Quỹ đạo cú ném quyết định thời điểm được tranh bóng

Luật FIBA bảo vệ cú ném khi bóng đang bay xuống về phía rổ và còn khả năng vào rổ, theo điều kiện của điều khoản goaltending. Trọng tài phải nhận định đó có còn là cú ném hay không, bóng đang đi lên hay đi xuống, và bóng có thể đi vào rổ không. Nếu hậu vệ chạm bóng trong vùng bị bảo vệ, hành động có thể bị thổi lỗi dù bóng cuối cùng không vào. Một lần chặn ở giai đoạn bóng đi lên được xem xét khác, miễn không có hành vi phạm luật khác.

Khi bóng đã chạm vành, điều khoản cản bóng có thể cấm cầu thủ chạm bóng hoặc rổ trong một số tình huống, đặc biệt khi bóng vẫn có khả năng vào rổ. Cầu thủ cũng không được làm rung rổ hoặc bảng theo cách ảnh hưởng đến bóng, hay đưa tay qua rổ từ dưới lên để chạm bóng trái phép. Những hành động này khác với tranh rebound sau khi cơ hội ghi điểm kết thúc. ^{[1] [1]}

Cản bóng quanh vành và quả ném phạt

Với quả ném phạt, bóng có thể được tính điểm hoặc không tùy kết quả và điều khoản áp dụng. Cầu thủ không được chạm bóng khi nó đang trên đường bay đến rổ trong trường hợp luật goaltending cấm, cũng không được can thiệp vào rổ trong điều kiện bị cấm. Quy tắc giúp người ném có cơ hội thực hiện cú ném mà đối thủ không tác động trái phép sau khi bóng rời tay.

Nếu goaltending bị thổi với đội phòng thủ, trọng tài có thể cho điểm tương ứng theo loại cú ném và tình huống. Nếu đội tấn công vi phạm, kết quả cú ném có thể không được công nhận và quyền bóng được xử lý theo điều khoản. Không nên khẳng định mọi lần chạm bóng trái phép đều tạo cùng một số điểm; trọng tài xác định loại cú ném và trạng thái bóng.

Đọc tình huống qua video phát lại

Khi xem lại video, hãy dõi mắt theo bóng trước khi theo bàn tay: bóng đang lên hay xuống, đã chạm bảng hoặc vành chưa, còn cơ hội vào rổ không. Sau đó quan sát bàn tay có chạm bóng, vành hoặc lưới hay không. Trình tự này giúp phân biệt block đúng luật với goaltending và cản bóng.

Khung hình đơn lẻ có thể cho thấy bàn tay ở gần bóng nhưng không cho biết bóng đã qua đỉnh hay chưa. Nên xem đoạn quay liên tục, đối chiếu hướng di chuyển và thời điểm tiếp xúc. Nếu phát sóng không cho thấy rõ quỹ đạo hoặc điểm chạm, kết luận chắc chắn có thể vượt quá điều hình ảnh chứng minh. Khi xem nội dung thể thao trực tiếp, người hâm mộ có thể theo dõi cùng KLIVE – livestream bóng rổ mới nhất và dùng các câu hỏi trên để hiểu quyết định.

Câu hỏi thường gặp